Firma STUDEBAKER powstała w 1902 roku w miejscowości South Bend w stanie Indiana. Była jedną z największych, niezależnych firm produkujących w USA samochody osobowe. Pod koniec lat 30-tych zaczęła odnosić sukcesy w produkcji samochodów ciężarowych zamawianych przez armię USA oraz Francji, Belgii, Holandii i Chin.
Model US6 został opracowany w 1941 roku w oparciu o założenia Armii Amerykańskiej równolegle z firmami GMC i INTERNATIONAL, ale wyróżniał się niezwykle trwałym i mocniejszym silnikiem "Herkules-JXD" - co początkowo nie przypadło do gustu stronie rządowej. Dopiero układ "Lend-Lease" spowodował, że ten model stał się podstawowym samochodem ciężarowym oferowanym sojusznikom. Z prawie 200.000 wyprodukowanych egzemplarzy - ponad 100.000 trafiło do ZSRR.
STUDEBAKER US6 był produkowany w 13 odmianach (od U1 do U13) z dwoma rozstawami osi i napędem na 2 lub 3 osie. Cześć samochodów była wyposażona w wyciągarkę, a produkowane od grudnia 1942 do marca 1943 - posiadały otwartą kabinę kierowcy typu "African" i w większości trafiły do ZSRR.
Obok podstawowej wersji ciężarowej, zmontowano również niewielką ilość cystern paliwowych, wywrotek oraz ciągników siodłowych.
Pomimo zewnętrznego podobieństwa do GMC-CCKW, różniły się od swego konkurenta praktycznie wszystkim. Produkcję samochodów STUDEBAKER US6 zakończono wraz z końcem wojny, wiosną 1945 roku.
Omawiany egzemplarz dotarł do Polski prawdopodobnie z Pierwszą Dywizją Piechoty Wojska Polskiego w 1944 roku, ale nie jest znana jego powojenna historia. W latach 2001-2002 został gruntownie odbudowany przez obecnego właściciela. Eksponat z prywatnej kolekcji pojazdów ciężarowych samochodów militarnych. Okazjonalnie prezentowany w ruchu.
Charakterystyka: wojskowy samochód ciężarowy wielostronnego zastosowania o klasie ładowności do 2,5 tony (potem zmienionej na klasę do 4 ton), z napędem 6x6.
Podstawowe zespoły pojazdu:
Nadwozie: kabina kierowcy 3-osobowa, dwudrzwiowa, metalowa, całkowicie zamknięta. Szyba przednia dzielona. podnoszona do góry w kierunku jazdy, wyposażona w dwie wycieraczki. W tylnej ścianie kabiny umieszczono małe owalne okienko.
Skrzynia transportowa metalowa i wymiarach wewnętrznych: 3660x2040x350 mm z przykryciem brezentowym i otwieraną tylną ścianką. Wewnątrz znajdują się podnoszone, drewniane ławki pozwalające na przewożenie 16 żołnierzy z pełnym wyposażeniem.
Silnik: typ "Herkules JXD", 6-cylindrowy, rzędowy, z zapłonem iskrowym, benzynowy, zasilany gaźnikiem dolnossącym CARTER BBR-1-429S, czterosuwowy, dolnozaworowy, chłodzony cieczą, o pojemności 5240 ccm, moc 70 kW (95 KM) przy 2500 obr./min. Stopień sprężania 5,82:1
Napęd: sprzęgło jednotarczowe, suche. Skrzynia przekładniowa z trzema przesuwkami, pięciobiegowa. Skrzynka rozdzielcza służące do przenoszenia ruchu obrotowego na mosty: przedni i tylny - umieszczona za skrzynią przekładniową.
Przekładnie główne stożkowe z zębami spiralnymi. Półosie mostów typu odciążonego. Każdy most napędzany oddzielnym otwartym wałem Cardana z przegubami na łożyskach igłowych.
Zawieszenie: most przedni zawieszony na ramie za pomocą resorów półeliptycznych. Dodatkowo zastosowane hydrauliczne amortyzatory dwustronnego działania.
Tylne mosty zawieszone ruchomo z podłużnymi odwróconymi resorami półeliptycznymi i drążkami reakcyjnymi w gumowych tulejach.
Koła przednie tarczowe, pojedyncze. Koła tylne tarczowe podwójne. Ogumienie o wym. 7,70-8,25x20.
Hamulce główne: uruchamiane nożnie, bębnowe, na wszystkich kołach, ze wspomaganiem podciśnieniowym. Hamulec postojowy ręczny, taśmowy centralny, na wale Cardana przy skrzynce rozdzielczej, uruchamiany mechanicznie.
Instalacja elektryczna: prądnica dwubiegunowa z samoczynnym regulatorem napięcia, oryginalnie o napięciu znamionowym 6V. Aparat zapłonowy z odśrodkowym przyspieszaczem zapłonu.
Dane eksploatacyjne: prędkość maksymalna 72 km/godz., pojemność zbiornika paliwa 150 l, średnica zawracania 10,0 m, zużycie paliwa na drodze - 38,5 l/100 km, zasięg 390 km, pokonywanie wzniesień - do 30 stopni, masa własna 4875 kg, ładowność 2500 kg (max 5000 kg), masa holowana do 2250 kg.
Tomasz Skrzeliński
opracowanie Michał Nejbauer
