Katalog zabytków motoryzacji w Polsce Ford T z roku 1915 Samochodowa Spółka Akcyjna FORD MOTOR COMPANY została założona w 1903 roku przez Henry Forda urodzonego 30 lipca 1863 roku w Michigan. Początkowo firma produkowała w niewielkich ilościach kolejno modele A, B, C, F, K, N, R z silnikami 2-, 4- oraz 6-cylindrowymi, nieustannie doskonaląc technologię oraz wytrzymałość pojazdów. W 1908 roku Ford doszedł do modelu "T" i do 1927 roku wyprodukował rekordową ilość 15.007.033  egzemplarzy różnych wersji tego pojazdu. Stało się to możliwe po wprowadzeniu w 1913 roku taśmy produkcyjnej, dzięki której FORD mógł obniżać cenę auta z początkowych 950 dolarów do 350 dolarów w latach 1916-1917. W 1916 roku FORD zmienił pierwotny wygląd zewnętrzny pojazdu, zastępując kanciastą i mosiężną chłodnicę – stalową.     Samochód ten zmotoryzował Amerykę, a był także bardzo popularny na całym świecie. Obecnie jest uznawany przez historyków motoryzacji za samochód stulecia, a rekord produkcji został pobity dopiero po kilkudziesięciu latach przez VW Garbusa.   Opisywany egzemplarz pochodzi z końca 1915 roku i zachował się w stanie oryginalnym lub z dawno przeprowadzonymi naprawami. W tej wersji został w 1915 roku wyprodukowany w ilości 244.181 sztuk. Ten pojazd został znaleziony u kolekcjonera w USA w stanie Waszyngton i sprowadzony do Polski w maju 2005 roku.   Mimo widocznych śladów eksploatacji i po naprawieniu usterki zapłonu, jest pełnosprawny i nie musi być w najbliższym czasie poddawany zabiegom naprawczym. Wszystkie podzespoły zachowane są w stanie fabrycznym i oryginalnym.     Charakterystyka: popularny i pierwszy w historii światowej motoryzacji produkowany taśmowo amerykański samochód czteroosobowy o uniwersalnym przeznaczeniu. Masa własna pojazdu: 600 kg. Dopuszczalna masa całkowita: 1000 kg. Samochód posiada silnik benzynowy z brzęczykowym zapłonem iskrowym, czterosuwowy, czterocylindrowy, umieszczony z przodu, o pojemności skokowej 2900 ccm i mocy  16,5 kW (22,5KM) przy 1600 obr./min. Podstawowe zespoły pojazdu: Nadwozie: otwarte (torpedo), 3-drzwiowe, z karoserią opartą na ramie ze stalowych kształtowników i wzmacniane drewnem. Nakładany miękki dach podtrzymywany składanym stelażem.  Dzielona i składana szyba przednia. Układ nośny: zawieszenie zależne na przedniej sztywnej belce i sztywnym tylnym moście. Długie wahacze skośne i dwa poprzeczne resory piórowe. Brak elementów amortyzujących. Cztery koła drewniane niewymienne z oponami fartuchowymi. Ogumienie pneumatyczne, dętkowe o wymiarach: 30 x 3,50 firmy Firestone. Silnik: gaźnikowy, czterocylindrowy, rzędowy, czterosuwowy, dolnozaworowy, o pojemności skokowej 2900 ccm i stopniu sprężania 4:1. Moc maksymalna 16,5 kW (22,5 KM) przy 1600 obr./min, maksymalny moment obrotowy 8 kgm przy 900 obr/min.  Blok silnika żeliwny. Gaźnik zasilany opadowo. Brak filtru powietrza. Olejenie rozbryzgowe. Chłodzenie cieczą z obiegiem termosyfonowym i wentylatorem. Układ napędowy: na tylną oś. Planetarna skrzynia biegów sterowana pedałami o 2 przełożeniach do przodu i jednym do tyłu. Przekładnia główna stożkowa o przełożeniu 3,63:1. Układ hamulcowy: hamulec główny mechaniczny, bębnowy, taśmowy, bez wspomagania, działający tylko na koła tylne. Hamulec awaryjny ręczny mechaniczny na tylne koła. Hamulec postojowy – przez włączanie biegu bezpośredniego. Układ kierowniczy: maksimum 3 obroty kierownicy od skrajnych położeń; przekładnia kierownicza planetarna o przełożeniu 5:1 bez wspomagania z systemem dźwigni sterujących zwrotnicami. Wał kierownicy jednoczęściowy, obudowany. Kierownica zamocowana po lewej stronie auta. Instalacja elektryczna: marki Ford, napięcie około 6-8 V, biegun ujemny na masie. Sucha bateria i akumulator 8 V o pojemności 45 Ah. Magneto o mocy 40 W. Aparat zapłonowy brzęczykowy z czterema cewkami w obudowie drewnianej. Oświetlenie drogowe elektryczne jednoświatłowe, oświetlenie pozycyjne – naftowe. Sygnał dźwiękowy jednotonowy, elektryczny. Tomasz Skrzeliński opracowanie Michał Nejbauer