Katalog zabytków motoryzacji w Polsce Land-Rover seria III Santana Militar z roku 1977 Pierwsze terenowe samochody Land-Rover zostały skonstruowane w lecie 1947 roku, łącząc cechy wojskowego terenowego samochodu WILLYS-JEEP i ciągnika rolniczego. Po raz pierwszy zostały zaprezentowane na salonie samochodowym w Amsterdamie w kwietniu 1948 roku. Podstawowa koncepcja tego samochodu pozostała niezmienna do dziś – mimo prawie 57 lat produkcji (co było szczególnie podkreślane w czasie obchodów jubileuszu). Wszystkie auta są wykonane z napędem na 4 koła i z aluminiową karoserią. Cechują się prostotą konstrukcji, starannym wykonaniem, niezawodnością i wyjątkową długowiecznością. Produkcja Serii I trwała przez 10 lat i w tym czasie powstało ponad 200.000 aut – w 70% na eksport. W kwietniu 1958 roku rozpoczęła się produkcja Serii II, w 1961 roku – Serii IIA, a w 1966 roku – Serii IIB. Produkcja Serii III rozpoczęła się we wrześniu 1971 roku i trwała do 1985 roku. Ze względu na oryginalne cechy i kultowy charakter pojazdu – wszystkie samochody z zakończonych serii produkcyjnych są obecnie kolekcjonowane.   Omawiany model 109 Serii III (o rozstawie osi 109 cali - 2,768 metra) był licencyjnym pojazdem wyprodukowanym w Hiszpanii i używanym w wielu formacjach mundurowych i różnorodnych jednostkach technicznych. Jest wyposażony w wysokoprężny 6-cylindrowy silnik hiszpańskiej konstrukcji. Pojazd został zakupiony przez kolekcjonera z Polski po ukończeniu 25-letniej służby w armii hiszpańskiej, wyremontowany w specjalistycznej firmie w Polsce i przygotowany do rejestracji jako pojazd zabytkowy przez entuzjastę działalności paramilitarnej. Bez zmian konstrukcyjnych. Pojazd oryginalny, bardzo dobrze zachowany. Oświetlenie i układ wydechowy przystosowany do ruchu prawostronnego w Polsce.     Charakterystyka: samochód terenowo-osobowy LAND-ROVER Seria III wersja „109” przeznaczony jest  do przewozu 2 osób w kabinie kierowcy oraz ładunku lub 8 osób w części bagażowej. Liczne odmiany zagospodarowania części ładunkowej umożliwiają uniwersalne wykorzystanie pojazdu. Samochód posiada nadwozie aluminiowe osadzone na ramie i napęd na 4 koła. Masa własna pojazdu: 1890 kg. Dopuszczalna masa całkowita: 3150 kg. Samochód posiada 6-cylindrowy silnik wysokoprężny z rozwiniętej licencji w Hiszpanii, o pojemności skokowej 3429 ccm i mocy 95 kW przy 4000 obr./min. Podstawowe zespoły pojazdu: Nadwozie: aluminiowe, osadzone na ramie, 2 szt. bocznych drzwi wejściowych do kabiny kierowcy i wejście z tyłu do części bagażowej. 2 miejsca siedzące w kabinie i 8 w części bagażowej. Zdejmowana  konstrukcja dachu z plandeką ze stelażem. Koło zapasowe mocowane do pokrywy komory silnika. Układ nośny: rama podwoziowa ze sztywnymi mostami i zależnym zawieszeniem kół przednich i tylnych. Resorowane: czterema resorami piórowymi półelipycznymi. Amortyzatory teleskopowe na obu osiach. Koła metalowe wzajemnie wymienne. Ogumienie pneumatyczne, dętkowe o wymiarach: 7,50R16 firmy Firestone. Silnik: wysokoprężny, czterosuwowy, sześciocylindrowy (cylindry w jednym bloku), rzędowy, pionowy, górnozaworowy, umieszczony z przodu pojazdu. Brak fabrycznie naniesionego numeru silnika. Blok silnika żeliwny, odlewany. Głowica żeliwna, odlewana. Silnik chłodzony cieczą, obieg wymuszony pompą wodną.  Stopień sprężania 23:1. Moc 95 kW przy 4000 obr/min. Rozruch za pomocą rozrusznika elektrycznego ze starterem elektromagnetycznym. Silnik o pojemności 3429 ccm, moment obrotowy 15,8 daNm przy 1800 obr./min. Układ napędowy: na obydwie osie z możliwością odłączania przedniego napędu. Skrzynia biegów sterowana ręcznie. Ilość biegów drogowych: 4 + bieg wsteczny. Dodatkowy reduktor do jazdy terenowej o przełożeniu 2,13:1  sterowany ręcznie. Przekładnie główne hipoidalne w obu mostach. Układ hamulcowy: 2-obwodowy system hydrauliczny ze wspomaganiem. Mechaniczny hamulec ręczny działający na wał napędowy tylnego mostu. Hamulce bębnowe. Układ kierowniczy: maksimum 4,75 obrotów kierownicy od skrajnych położeń; przekładnia kierownicza ślimakowa o przełożeniu 15,6:1 firmy ROVER,  bez wspomagania. Krótki wał kierownicy jednoczęściowy z systemem drążków kierowniczych . Sterowane koła przednie. Instalacja elektryczna: napięcie 24V, biegun ujemny na masie. 2 akumulatoy 12 Voltów o pojemności 45 Ah. Alternator o mocy 420 W. Rozrusznik o mocy 1,4 kW włączany elektromagnetycznie. Światła drogowe zespolone, asymetryczne, przystosowane do ruchu prawostronnego w Polsce. Światła postojowe osobne. Sygnał dźwiękowy jednotonowy, elektryczny. Dwie wycieraczki przednich szyb. Tomasz Skrzeliński opracowanie Michał Nejbauer