Katalog zabytków motoryzacji w Polsce Austro-Daimler A.D.R. Double-Phaeton z roku 1927 Firma AUSTRO DAIMLER powstała w 1899 roku, gdy niemiecki Daimler otworzył w Wiedniu fabrykę, by produkować tam swoje samochody. W 1905 roku stanowisko dyrektora technicznego austriackiej fabryki objął Ferdynand Porsche, a fabryka uzyskała techniczną i finansowa niezależność. Powstawały słynne samochody wyścigowe, sportowe i luksusowe.  Po odejściu dr. Porsche, do firmy Daimler w Niemczech, fabryka kontynuowała produkcję samochodów luksusowych. Jednym z nich był model A.D.R wytwarzany w latach 1927-1931 w łącznej ilości 800 sztuk, w kilku wersjach nadwoziowych. Szacuje się, że w przedłużonej i otwartej wersji "Double-Phaeton" wyprodukowano poniżej 100 szt. tych pojazdów. Omawiany egzemplarz został sprowadzony do Polski i sprzedany w 1927 roku przez Towarzystwo Budowy i Sprzedaży Samochodów S.C. w Krakowie na ulicy Wiślne 12. Takie samochody dostarczane były najwybitniejszym przedwojennym polskim automobilistom, a inż. Henryk Liefeldt na innym i specjalnie przygotowanym samochodzie Austro-Daimler w sierpniu 1931 roku ustanowił na szosie pod Poznaniem polski rekord szybkości wynoszący 184,673 km/godz. Nie są znane dzieje tego egzemplarza w czasie wojny, ale był widziany jako taksówka w Zakopanem w latach 50-tych. Startował w pierwszych powojennych polskich rajdach samochodowych w latach 1968 i 1970.     Pochopnie rozebrany do nieudanego remontu przechował się przez ponad 20 lat w częściach do 1997 roku, kiedy został zakupiony przez obecnego właściciela. Został poddany wyjątkowo dokładnej odbudowie trwającej kilka lat, z wykorzystaniem odnalezionej oryginalnej dokumentacji fabrycznej.   Obecny stan techniczny: bardzo dobry po całkowitym odrestaurowaniu pojazdu zgodnie z oryginalną dokumentacją techniczną. Serwis i wszelkie naprawy wykonywane na bieżąco. Elementy podwozia i nadwozia posiadają właściwe zabezpieczenie antykorozyjne. Samochód posiada wybitne walory historyczno-techniczne i poznawcze odnoszące się do historii światowej myśli technicznej związanej z przemysłem motoryzacyjnym i sportem samochodowym z lat 20-tych XX wieku. Jest prawdopodobnie jednym z kilku zachowanych i odrestaurowanych samochodów tej marki i modelu na świecie.     Charakterystyka: Luksusowy samochód osobowy AUSTRO DAIMLER model A.D.R. przeznaczony był do przewozu 6 osób na miejscach siedzących w trzech rzędach, w tym osób dwóch na rozkładanych siedzeniach (straponterach). Samochód posiada nadwozie drewniane obite stalową blachą, z aluminiową pokrywą silnika i napędem na tylną oś. Masa własna pojazdu: 1150 kg. Dopuszczalna masa całkowita: 1700 kg. Samochód posiada silnik benzynowy z zapłonem iskrowym, czterosuwowy, sześciocylindrowy, o pojemności skokowej 2994 ccm i mocy 32kW (70 KM) przy 3000 obr./min. Podstawowe zespoły pojazdu: Nadwozie: otwarte torpedo (typ "Double-Phaeton"), drewniane, obite stalowa blachą, osadzone na ramie, 4 szt. bocznych drzwi wejściowych i wyjmowanymi częściowymi szybkami. Miękki dach składany za tylnym rzędem siedzeń. Dwa kompletne koła zapasowe z systemem mocowanie Rudge-Whitworth umieszczone za przednimi błotnikami. Układ nośny: rama podwoziowa rurowa :ze sztywną osią przednią i łamanym tylnym mostem spełniającym rolę amortyzatora kół tylnych. Zawieszenie kół przednich na dwóch podłużnych resorach półeliptycznych. Zawieszenie tylne - na trzech poprzecznych resorach półeliptycznych. Z przodu - cierne amortyzatory ramieniowe. Cztery koła jezdne i dwa zapasowe ze stalowymi szprychami i sportowym systemem szybkiego mocowania firmy Rudge-Whithworth. Ogumienie o wymiarze: 20 x 6,50 firmy Goodyear. Silnik: firmy Austro Daimler z podwójnym systemem zapłonowym (iskrownikowym i bateryjnym), 2-gaźnikowy, czterosuwowy, sześciocylindrowy (cylindry w jednym bloku), rzędowy, pionowy, górnozaworowy, z rozrządem napędzanym wałkiem królewskim, umieszczony z przodu pojazdu. Numer silnika 22208 wybity na bloku po prawej stronie. Blok silnika, korbowody i tłoki aluminiowe. Głowica żeliwna, odlewana. Silnik chłodzony cieczą, obieg wymuszony pompą. Stopień sprężania 6.5 : 1. Moc 52 kW przy 3000 obr/min. Zasilanie: 2 gaźniki typu HK-B-36, opadowe, z pomocniczego zbiorniczka (tzw. "mamki"), napełnianego metodą podciśnieniową z głównego zbiornika umieszczonego z tyłu samochodu. Rozruch za pomocą rozrusznika elektrycznego ze starterem mechanicznym. Silnik o pojemności 2994 ccm. Układ napędowy: na tylną oś. Skrzynia biegów sterowana ręcznie. Dość biegów 4 + bieg wsteczny. Sprzęgło suche. Przekładnia główna hipoidalna w tylnym moście. Układ hamulcowy: hamulce bębnowe, szczękowe na 4 koła, sterowane mechanicznie (cięgłami), bez wspomagania. Mechaniczny hamulec ręczny działający na 2 koła tylne. Układ kierowniczy: maksimum 3,5 obrotów kierownicy od skrajnych położeń; przekładnia kierownicza ślimakowa firmy Austro Daimler, bez wspomagania. Średnica koła kierownicy 460 mm. Wał kierownicy jednoczęściowy. Sterowane koła przednie. Instalacja elektryczna: napięcie 12V, biegun ujemny na masie. Akumulator o pojemności 65 Ah. Prądnica BOSCH o mocy 300 Watów, Rozrusznik o mocy 1000 Watów włączany mechanicznie. Światła drogowe zespolone, symetryczne. Światła postojowe osobne. Pojedyncze światło "STOP". Pojedynczy obrotowy kierunkowskaz. Pojedyncza wycieraczka i sygnał dźwiękowy firmy BOSCH. Tomasz Skrzeliński opracowanie Michał Nejbauer