Katalog zabytków motoryzacji w Polsce GAZ 69 AM Historia samochodu GAZ-69 sięga końca lat 30-tych XX wieku, gdy w fabryce samochodów w Związku Radzieckim w Gorki (obecnie Niżnyj Nowogrod) powstała pierwsza konstrukcja z napędem na cztery koła, przy czym dalsze prace zostały wstrzymane. Na kilka miesięcy przed wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej powrócono do budowy takiego pojazdu, ale z konieczności zastosowano najprostsze rozwiązania, wykorzystując konstrukcje amerykańskie: FORDA, WILLYSA i BANTAMA. Samochód otrzymał nazwę GAZ-67 i brał udział w wojnie. Kolejna modyfikacja nastąpiła w 1944 roku gdy powstał GAZ-67B. Łącznie w latach 1942-1953 wyprodukowano 62.843 szt, takich pojazdów. W 1952 roku zaczęto produkować model GAZ-69 i GAZ-69A (z czterema drzwiami). W grudniu 1954 roku produkcję pojazdów przeniesiono z Gorki do Ulianowska, gdzie były produkowane pod nazwą UAZ-69AM do roku 1972 w łącznej ilości 634256 szt.  Jego następcą był model UAZ-469/469B. Pojazdy serii GAZ-69 były na wyposażeniu większości armii krajów socjalistycznych. Były również wykorzystywane w Polsce w wojsku i milicji, skąd pochodzą zachowane egzemplarze znajdujące się obecnie w rękach kolekcjonerów. Opisywany egzemplarz był używany w LWP do roku 1980, gdy został wykupiony przez osobę prywatną. W dokumentach wojskowych widnieje rok 1975 jako jego „data produkcji”, a więc albo był on w tym roku złożony z części zapasowych albo nastąpiła celowa dezinformacja, gdyż producent w tym czasie budował już nowsze pojazdy. W 1990 roku w urzędzie w Radzyminie pojazd został wyrejestrowany z ruchu, a w 1993 roku – wycofany z ewidencji. Zakupiony w sierpniu 2002 roku – został dokładnie wyremontowany przez obecnego właściciela. Charakterystyka: Lekki samochód terenowo-osobowy z napędem na cztery koła o wielostronnym zastosowaniu, budowany dla potrzeb wojska i służb mundurowych. Masa własna pojazdu: 1535 kg. Dopuszczalna masa całkowita: 1960 kg. Samochód posiada silnik benzynowy, czterosuwowy, czterocylindrowy, umieszczony z przodu o pojemności skokowej 2430 ccm i mocy 48 kW przy 3800 obr./min. Podstawowe zespoły pojazdu: Nadwozie: otwarte, 4-drzwiowe, z karoserią opartą na ramie skrzynkowej z poprzeczkami i składanym miękkim dachem. Układ nośny: zawieszenia do ramy zależne, ze sztywnymi mostami przymocowanymi do piórowych resorów półeliptycznych. Przednie i tylne hydrauliczne amortyzatory teleskopowe. Koła metalowe wzajemnie wymienne. Ogumienie pneumatyczne, dętkowe o wymiarach: 6,05–16C  firmy GOST (ZSRR). Silnik: gaźnikowy, czterocylindrowy, rzędowy, czterosuwowy, dolnozaworowy, o pojemności skokowej 2430 ccm i stopniu sprężania 6,5 : 1. Moc maksymalna 48 kW (65 KM) przy 3800 obr/min, maksymalny moment obrotowy 15,8 kgm przy 2000 obr/min. Blok silnika żeliwny, głowica i tłoki aluminiowe. Wał korbowy podparty na czterech łożyskach. Gaźnik opadowy z oszczędzaczem. Chłodzenie cieczą o przymusowym obiegu z pompą wirnikową i termostatem. Układ napędowy: obydwie osie z włączaniem napędu na oś przednia z kabiny. Skrzynia biegów o przełożeniach 3+R sterowana dźwignią  w podłodze. Reduktor o dwóch  przełożeniach włączany dźwignią w podłodze.  Przekładnie główne stożkowe (spiralne). Układ hamulcowy: główny hydrauliczny, jednoobwodowy, bębnowy na cztery koła bez wspomagania. Hamulec awaryjny ręczny mechaniczny działający na tylny wał napędowy. Układ kierowniczy: maksimum 3,5 obroty kierownicy od skrajnych położeń; przekładnia kierownicza ślimakowa z rolką, bez wspomagania. Wał kierownicy jednoczęściowy, kierownica zamocowana po lewej stronie auta. Instalacja elektryczna: napięcie 12V, biegun ujemny na masie. Akumulator o pojemności 54 Ah. Prądnica o mocy 220 W. Rozrusznik o mocy 800 W. Aparat zapłonowy z odśrodkowym i podciśnieniowym regulatorem. Światła drogowe podwójne, zespolone, asymetryczne. Sygnał dźwiękowy jednotonowy, elektryczny. Tomasz Skrzeliński opracowanie Michał Nejbauer